Od 12 sierpnia 2026 r. rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych — znane pod skrótem PPWR — obowiązuje we wszystkich 27 państwach członkowskich. Dla sprzedawców internetowych prowadzących sprzedaż transgraniczną najbardziej dotkliwa zmiana już weszła w życie: sprzedawca wysyłający towary do kraju UE, w którym nie ma siedziby, musi wyznaczyć w tym kraju upoważnionego przedstawiciela do spraw zgodności opakowań z przepisami.
Moment ma znaczenie, bo ulga, na którą liczyło wielu sprzedawców, utknęła w martwym punkcie. W grudniu 2025 r. Komisja Europejska zaproponowała — w ramach środowiskowego pakietu Omnibus — zawieszenie do 2035 r. obowiązku wyznaczania upoważnionego przedstawiciela dla producentów z siedzibą w UE. 24 czerwca 2026 r. Rada przerwała prace nad tą propozycją wobec sprzeciwu zdecydowanej większości państw członkowskich, a Parlament Europejski negocjuje znacznie węższe zwolnienie. Na dziś przepis obowiązuje w brzmieniu, w jakim został przyjęty.
Od dyrektywy do rozporządzenia: dlaczego tym razem boli bardziej
PPWR weszło w życie 11 lutego 2025 r., a stosuje się od 12 sierpnia 2026 r., po 18-miesięcznym okresie przejściowym, zastępując dyrektywę w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, która regulowała tę dziedzinę od 1994 r. Sedno tkwi w formie prawnej: dyrektywę trzeba było transponować do 27 krajowych porządków prawnych, podczas gdy rozporządzenie stosuje się bezpośrednio i jednolicie. Zakres jest szeroki — producenci, importerzy, dystrybutorzy i dostawcy usług fulfilmentu są traktowani jako podmioty gospodarcze, a same opakowania podlegają regulacji od projektu po odpad.
Jednolite przepisy nie oznaczają jednak zgodności załatwianej w jednym okienku. Rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP) — rejestracja, raportowanie danych i opłaty za opakowania wprowadzane na dany rynek — pozostaje zorganizowana osobno w każdym kraju. Nie ma ogólnounijnego rejestru: sprzedaż do dziesięciu państw członkowskich oznacza dziesięć rejestracji.
Co sprzedawcy na odległość muszą zrobić już teraz
Zgodnie z rozporządzeniem sklep internetowy lub sprzedawca na marketplace, który sprzedaje zapakowane towary bezpośrednio klientom końcowym w innym kraju UE, jest tam co do zasady traktowany jako „producent” tych opakowań. Wynikają z tego dwa obowiązki:
- Rejestracja ROP w każdym kraju docelowym. Sprzedawca musi figurować w krajowym rejestrze opakowań, raportować wolumeny i wnosić opłaty według lokalnych zasad.
- Upoważniony przedstawiciel w każdym kraju, w którym sprzedawca nie ma siedziby (art. 45). Przedstawiciel przejmuje na miejscu obowiązki ROP — a znalezienie go, zakontraktowanie i opłacenie na każdym rynku to koszt, przeciwko któremu organizacje branżowe protestują od chwili przyjęcia przepisu.
Organizacje branżowe ostrzegają, że ten model „kraj po kraju” najmocniej uderza w małych i średnich sprzedawców i grozi fragmentacją jednolitego rynku, który miał przecież harmonizować; Cross-Border Commerce Association zwraca uwagę, że obowiązek stosuje się niezależnie od wolumenu wysyłek, bez ogólnych wyjątków dla poszczególnych krajów.
Kolejne terminy są już w kalendarzu
Rozporządzenie stopniowo wprowadza dalsze wymogi, które zespoły e-commerce powinny planować już teraz, zamiast odkrywać je poniewczasie:
- Sierpień 2028 r.: zharmonizowane etykietowanie opakowań, w tym oznaczenia składu materiałowego.
- 1 stycznia 2030 r.: limit pustej przestrzeni dla opakowań e-commerce, transportowych i zbiorczych — pusta przestrzeń nie może przekraczać 50% paczki, a opakowanie musi być zminimalizowane pod względem masy i objętości.
- 2030 r.: klasy efektywności recyklingu zaczną ograniczać, jakie opakowania w ogóle mogą być wprowadzane na rynek, a progi będą zaostrzane przez kolejną dekadę.
Kary ustalane są na poziomie krajowym; państwa członkowskie mają obowiązek uczynić je „skutecznymi, proporcjonalnymi i odstraszającymi”. W praktyce egzekwowanie będzie się różnić w zależności od kraju — to kolejny powód, dla którego model przedstawiciela w każdym kraju znajduje się pod ostrzałem.
Co to oznacza dla Państwa firmy
Jeśli sprzedają Państwo towary fizyczne do więcej niż jednego kraju UE, warto traktować to jako bieżący projekt zgodności, a nie problem na 2030 r.:
- Proszę zmapować swoje rynki. Warto wypisać każde państwo członkowskie, do którego w ciągu ostatnich 12 miesięcy trafiały Państwa zamówienia. To ta lista — a nie miejsce rejestracji firmy — definiuje Państwa obowiązki.
- Proszę sprawdzić status ROP w każdym z nich. Jeśli są Państwo zarejestrowani wyłącznie w kraju macierzystym, najpierw trzeba uzupełnić braki — rejestracja jest warunkiem legalnej sprzedaży w reżimie PPWR.
- Proszę zakontraktować upoważnionych przedstawicieli tam, gdzie nie mają Państwo siedziby. Część dostawców usług zgodności oferuje pakiety wielokrajowe; koszty rosną wraz z liczbą rynków, więc warto ustalać priorytety według przychodów.
- Proszę wcześnie przeprowadzić audyt swoich paczek. Limit 50% pustej przestrzeni i klasy recyklingu wchodzą w 2030 r., ale cykle zakupowe opakowań są długie — decyzje podejmowane w tym roku przesądzą, czy Państwa paczki w 2030 r. będą zgodne z przepisami.
- Proszę śledzić dossier Omnibus, ale na niego nie czekać. Pierwsze czytanie w Parlamencie spodziewane jest najwcześniej w październiku 2026 r., wynik jest niepewny, a obecny przepis podlega egzekwowaniu już dziś.
Obciążenia zgodnościowe tej skali zmieniają też ekonomię wyboru rynków: dla części katalogów sensowniejsza staje się koncentracja na mniejszej liczbie głębiej obsługiwanych rynków niż wysyłka wszędzie. To pytanie w równym stopniu strategiczne, co prawne — to samo modelowanie, które wykonujemy, budując i lokalizując serwisy e-commerce dla klientów wchodzących na nowe rynki.
Spodziewamy się, że egzekwowanie przepisów ruszy nierównomiernie, a wymagania dotyczące danych będą rosły z roku na rok. Sprzedawcy, którzy już teraz wpiszą zgodność opakowań do swojej checklisty wejścia na rynek, wydadzą mniej niż ci, którzy będą ją nadrabiać pod presją terminu.
